เลขโรมันเป็นระบบตัวเลขที่มีต้นกำเนิดในยุคโรมโบราณ ใช้ตัวอักษรผสมอักษรละติน เลขโรมันจะเป็นเลขไม่มีหลักนะครับ เพราะว่าไม่ว่าเราจะใส่ตัวอักษรที่หลักไหน ตัวเลขนั้นก็มีค่าเท่าเดิมเสมอ

สัญลักษณ์เลขโรมัน

I = 1

V = 5

X = 10

L = 50

C = 100

D = 500

M = 1,000

กฏการผสมเลขโรมันพื้นฐาน

เวลาจะผสมเลขโรมัน ให้ผสมจากซ้ายไปขวา โดยซ้ายเป็นจำนวนที่มีค่ามากสุด กฏการผสมเลขโรมันพื้นฐานมีอยู่ไม่กี่ข้อครับ หลักๆเลยก็ตามนี้

  1. ถ้าสัญลักษณ์ตัวหน้ามีค่าน้อยกว่าตัวถัดไป ให้เอาค่าของตัวถัดไป ลบด้วยค่าของตัวที่อยู่ข้างหน้า ก็จะได้ค่าของจำนวนนั้นครับ เช่น

เลข IV
I = 1 และ V = 5
1 น้อยกว่า 5 ดังนั้น 5-1 = 4 จำนวนนี้จึงมีค่าเท่ากับ 4 ครับ
IV = 4
  1. ถ้าสัญลักษณ์ตัวหน้ามีค่ามากกว่าตัวถัดไป ให้เอาค่าของตัวถัดไปบวกด้วยค่าของตัวที่อยู่ข้างหน้า ก็จะได้ค่าของจำนวนนั้น เช่น

เลข XV
X = 10 และ V = 5
5 น้อยกว่า 10 ดังนั้น 10+5 = 15 จำนวนนี้จึงมีค่าเท่ากับ 15 ครับ
XV = 15
  1. เติมเครื่องหมายบาร์ (เครื่องหมายขีด) เขียนไว้ด้านบนสัญลักษณ์ เพื่อคูณค่าของสัญลักษณ์นั้นด้วย 1,000 เช่น

เลข L̅

คือ 50 x 1,000 = 50,000

การเขียนเลขโรมันที่มีจำนวนมาก เราจะได้ทำทั้งบวกและลบเลยล่ะครับ เอาเป็นว่าตัวเลขเดียวก็จริง แต่กว่าจะรู้ว่ามีค่าเท่าไหร่นี่อาจจะต้องเขียนออกมาเพื่อคำนวณเป็นแถวยาวเหยียดเลย

ตัวอย่างเลขโรมัน

LXXX
50 + 10 + 10 + 10 = 80
MMDCCCLXII
(1,000 + 1,000) + (500 + 100 + 100 + 100) + 50 + 10 + 2 = 2,862

MX̅CCLXXX

(10,000 - 1,000) + 200 + 80 = 9,280

ข้อควรจำ

เลขโรมันจะเขียนสัญลักษณ์ตัวเดียวซ้ำได้ไม่เกิน 3 ตัวนะครับ เช่น

800 คือ DCCC (500 + 100 + 100)

ถ้าจะเขียน 900 เราจะเอาอีก 100 (C) เข้าไปบวกไม่ได้นะครับ จะต้องข้ามไปตัวเลขที่มีค่ามากกว่า 500 แล้วลบด้วย 100 (C) แทน จะเขียนได้เป็น

CM ซึ่งก็คือ 1,000 - 100 = 900

มีข้อยกเว้นที่เขียนเลขโรมันโดยใช้สัญลักษณ์เดียวซ้ำกัน 4 ตัว นั่นคือการเขียนจำนวน 4 บนหน้าปัดนาฬิกา เพื่อป้องกันความสับสนในการอ่านเวลาครับ

ทุกวันนี้เราไม่ได้เอาเลขโรมันมาบอกจำนวนหรอกครับ ที่เอามาใช้บ่อยๆ นอกจากการบอกเวลาบนหน้าปัดนาฬิกา ก็จะเป็นการเอามานับข้อหรือลำดับรายการ

เช่น

I. = ข้อ 1

II. = ข้อ 2

III. = ข้อ 3

IV. = ข้อ 4

V. = ข้อ 5

แล้วก็นับไปเรื่อยๆ จริงๆผมเห็นส่วนใหญ่จะใช้ไม่เกินข้อ 10 สักที เพราะงั้นหากไม่ได้กะเอาไปสอบ (ซึ่งอันนี้ก็ข้อสอบน้องๆม.ต้นนะผมว่า) รู้แค่เลข 1-10 ก็เอาตัวรอดได้แล้วครับ

Terms of service · Privacy policy
© 2014-2020 BestKru